Πεπτικές δυσανεξίες: Πώς τις ξεχωρίζεις;
Πεπτικές δυσανεξίες: Πώς τις ξεχωρίζεις;
Γλουτένη, λακτόζη, FODMAPs — συμπτώματα και διαφορές
Οι πεπτικές δυσανεξίες αποτελούν πλέον ιδιαίτερα συχνό φαινόμενο και επηρεάζουν την καθημερινότητα πολλών ανθρώπων. Παρότι τα συμπτώματα μοιάζουν μεταξύ τους, οι μηχανισμοί που προκαλούν τη δυσφορία διαφέρουν σημαντικά. Η σωστή διάγνωση είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική διαχείριση και την επιλογή κατάλληλης διατροφής.
Παρακάτω αναλύουμε τις τρεις πιο συνηθισμένες μορφές: δυσανεξία στη γλουτένη, στη λακτόζη και ευαισθησία στα FODMAPs.
1) Δυσανεξία στη γλουτένη
Η δυσανεξία στη γλουτένη δεν είναι πάντα κοιλιοκάκη. Η κοιλιοκάκη είναι αυτοάνοσο νόσημα, ενώ η μη-κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη αφορά άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα μετά την κατανάλωση γλουτένης, χωρίς όμως να υπάρχει αυτοάνοση αντίδραση.
Κύρια συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- φούσκωμα και αέρια
- ενόχληση ή πόνο στην κοιλιά
- κόπωση ή δυσκολία συγκέντρωσης
- πονοκεφάλους
- εναλλαγές κενώσεων
- δερματικούς ερεθισμούς
Τα τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη είναι το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη και η μη πιστοποιημένη βρώμη. Η διάγνωση γίνεται με εξετάσεις για αποκλεισμό της κοιλιοκάκης και στη συνέχεια με δίαιτα αποκλεισμού και επαναεισαγωγής υπό καθοδήγηση ειδικού.
2) Δυσανεξία στη λακτόζη
Προκύπτει όταν το σώμα δεν παράγει επαρκή ποσότητα του ενζύμου λακτάση, το οποίο είναι απαραίτητο για τη διάσπαση της λακτόζης που υπάρχει στα γαλακτοκομικά.
Τυπικά συμπτώματα:
- φούσκωμα
- αέρια
- διάρροια
- στομαχικές κράμπες
- ναυτία
Το χαρακτηριστικό της δυσανεξίας στη λακτόζη είναι ότι τα συμπτώματα εμφανίζονται σύντομα μετά την κατανάλωση γαλακτοκομικών. Επηρεάζει προϊόντα όπως το γάλα, το παγωτό, οι κρέμες και τα μαλακά τυριά, ενώ το γιαούρτι μπορεί να είναι πιο ανεκτό.
3) Ευαισθησία στα FODMAPs
Τα FODMAPs είναι ομάδες υδατανθράκων που ζυμώνονται εύκολα στο έντερο και προκαλούν συμπτώματα, ιδιαίτερα σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS).
Συχνά συμπτώματα:
- έντονο φούσκωμα
- δυσφορία
- πόνος στην κοιλιά
- αέρια
- εναλλαγή δυσκοιλιότητας και διάρροιας
Οι τροφές που περιέχουν FODMAPs περιλαμβάνουν κρεμμύδι, σκόρδο, μήλα, αχλάδια, όσπρια, σιτάρι, γάλα και ορισμένα γλυκαντικά. Η διάγνωση γίνεται συνήθως με δίαιτα αποκλεισμού και σταδιακή επαναεισαγωγή με παρακολούθηση συμπτωμάτων.
Πώς ξεχωρίζουν οι δυσανεξίες μεταξύ τους;
- Η δυσανεξία στη λακτόζη εμφανίζεται γρήγορα μετά από γαλακτοκομικά.
- Η δυσανεξία στη γλουτένη μπορεί να εκδηλωθεί ώρες μετά την κατανάλωση και έχει συχνά συνοδευτικά συμπτώματα όπως κόπωση.
- Τα FODMAPs προκαλούν συχνά πιο γενικευμένα συμπτώματα και σχετίζονται έντονα με IBS.
Πότε χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό;
Ιατρική συμβουλή είναι αναγκαία όταν υπάρχουν:
- επίμονα φουσκώματα για αρκετές εβδομάδες
- ανεξήγητη απώλεια βάρους
- έντονοι ή νυχτερινοί πόνοι
- αίμα στα κόπρανα
- οικογενειακό ιστορικό κοιλιοκάκης ή πεπτικών παθήσεων
Τρόποι διαχείρισης των πεπτικών δυσανεξιών
- Καταγραφή τροφών και συμπτωμάτων σε ημερολόγιο
- Σταδιακός αποκλεισμός ενοχλητικών τροφών με καθοδήγηση
- Καλύτερο μάσημα και πιο αργό φαγητό
- Μείωση άγχους που επηρεάζει τη λειτουργία του εντέρου
- Ενδεχομένως χρήση προβιοτικών ή πρεβιοτικών μετά από σύσταση ειδικού
Πεπτικές δυσανεξίες: Πώς τις ξεχωρίζεις;
2) Δυσανεξία στη λακτόζη
Login and Registration Form